Toelichting passiva

Voorzieningen zijn afgezonderde vermogensbestanddelen (vreemd vermogen) die gevormd worden om:
Verplichtingen en verliezen te schatten waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is doch redelijkerwijs te schatten;
Risico's waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, maar redelijkerwijs te schatten;
Fluctuaties in kosten (gelijkmatige verdeling van kosten) op te vangen;
Nog niet bestede middelen die specifiek besteed moeten worden, voor zo ver zijnde bijdragen van andere overheidslichamen.

Stortingen verlopen via resultaatbepaling. Onttrekkingen verlopen niet via exploitatie, maar worden rechtstreeks ten laste van de voorziening gebracht.

Per 31-12-2025 kennen we de volgende voorzieningen:

Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s

Pensioenverplichtingen wethouders
Afdekken toekomstige pensioenaanspraken van zittende en gewezen wethouders. Jaarlijks dient bijstelling van de actuele waarde plaats te vinden.

Wachtgelden voormalig collegeleden
Afdekken toekomstige verplichtingen wachtgelden voormalige collegeleden. Jaarlijks dient de hoogte van de voorziening geactualiseerd te worden.

Mobiliteitsdienstverbanden
In 2025 zijn er mobiliteitsdienstverbanden afgesloten. De kosten van deze mobiliteitsdienstverbanden lopen gedeeltelijk door in 2026 e.v. vandaar dat we hiervoor een voorziening hebben gevormd. De verplichting is in 2025 aangegaan en is ten laste van het p-budget gebracht. Op deze wijze wordt de begroting in de komende jaren niet belast. Wanneer betrokkene (tijdelijk) werk vindt, vloeit het restant van het bedrag dat in de voorziening is ondergebracht terug naar het personeelsbudget.

Verlofsparen
Vanaf 1 januari 2022 kunnen medewerkers conform de cao verlofsparen. Omdat hier sprake is van een spaarsaldo dat in de tijd naar verwachting niet van gelijke omvang zal zijn wat betreft toevoegingen en opnamen, is hiervoor een voorziening noodzakelijk. In de opbouwjaren zal naar verwachting vooral sprake zijn van toevoegingen en groei van het saldo. Jaarlijks dient de hoogte van de voorziening geactualiseerd te worden.

Regeling Vervroegd uittreden
In verband met de regeling vervroegd uittreden (RVU) is er in 2024 en 2025 een voorziening getroffen voor de betreffende (oud) medewerkers die de overeenkomst hebben ondertekend. Bij de RVU nemen medewerkers ontslag en volgt er een (maandelijkse) ontslagvergoeding die de ex-medewerker in staat stelt om te overbruggen tot aan de AOW-leeftijd. Aangezien de ex-medewerker in die periode geen activiteiten/prestaties voor de gemeente verricht, dient op 31 december een voorziening te worden getroffen voor de financiële verplichting die de gemeente tegenover de ex-medewerker en de fiscus heeft op basis van deze regeling. Dat betekent voor alle jaren tot aan de AOW datum.
De regeling is inmiddels komen te vervallen d.w.z. dat er er geen beroep meer op kan worden gedaan.

Voorzieningen gelijkmatige verdeling lasten
Lasten van groot onderhoud worden gelijkmatig verdeeld (egaliseren van onderhoud) over meerdere jaren. Verschillen tussen dotaties ten laste van de exploitatie en de werkelijke kosten worden jaarlijks toegevoegd dan wel onttrokken aan de voorzieningen.

Speelvoorzieningen
In 2025 is er een bedrag gestort van € 100.130. Er zijn uitgaven geweest voor onderhoud diverse speelvoorzieningen voor een bedrag van € 33.995.

Civiele kunstwerken
In 2025 is er een bedrag gestort van € 189.193. Er zijn uitgaven geweest voor een bedrag van € 215.404 in verband met onderhoud van houten bruggen, het opstellen van een beheerplan en instandhoudingsinspectie
van de civiele kunstwerken.

Vervanging theatertechniek en -inventaris De Blauwe Kei
Bij bestemming van het jaarresultaat is besloten een voorziening te treffen voor vervangingsinvesteringen die nodig zijn voor de theatertechniek en -inventaris van De Blauwe Kei. De planning is deze vervanging te realiseren in de periode 2026 – 2032.

Groot onderhoud gemeentelijke gebouwen
In 2025 is er een bedrag gestort van € 5.378.816 en een bedrag onttrokken van € 3.429.286.

Groot onderhoud verharding wegen
In 2025 is er een bedrag gestort van € 3.076.000 en een bedrag onttrokken van € 1.587.390.

Voorzieningen van derden waarvan de bestemming gebonden is

Afvalstoffenheffing
In 2025 was de afvalstoffenheffing niet 100% kostendekkend. De uitgaven waren hoger dan de inkomsten.
De voorziening bedroeg op 1-1-2025 € 0,-- derhalve kon er geen onttrekking plaats vinden om het tekort te onttrekken.
Aangezien de voorziening afgelopen jaar volledig is onttrokken leidt het totale tekort tot een nadeel voor de exploitatie. Het aanhoudende tekort op de afvalstoffenheffing door onvoldoende kostendekkendheid maakt een herijking  noodzakelijk om nieuwe tekorten in de komende jaren te voorkomen.

Riolering, beklemde middelen derden
Voor de financiering van het VGRP is gekozen voor de ‘spaarvariant’ (raadsbesluit 21 september 2017). Conform het besluit bij de vaststelling van het VGRP+ 2017-2022 is het saldo van de Voorziening Beklemde middelen per 1 januari 2017 ad € 38,1 miljoen verdeeld waarbij een verdeling is aangenomen van 25% voor het ‘algemeen deel’ 75% voor het ‘spaardeel’.
De spaarvoorziening wordt gebruikt voor de vervangingsinvesteringen, zodat de rentelasten beperkt worden. De algemene voorziening wordt ingezet om de tariefstijging te beperken. Beide voorzieningen worden in de planperiode ingezet om alle in het plan opgenomen werkzaamheden te kunnen uitvoeren, zonder dat de tarieven fors toenemen.
In december 2021 is door de gemeenteraad het Programma Water en Riolering 2022-2026 (PWR) vastgesteld. In dit plan wordt deze werkwijze voortgezet.

In 2025 is in de voorziening beklemde middelen riolering een bedrag van een € 1.054.400 gestort waardoor de voorziening een stand bereikt van € 1.329.265.

Verbetering kwaliteit buitengebied
Deze voorziening wordt ingezet voor verbetering van de kwaliteit van het buitengebied.
De gelden zijn ontvangen op grond van de regeling ‘Buitengebied in Ontwikkeling’. Als in het buitengebied iemand op eigen terrein een woning mag bouwen moet daarvoor een bijdrage aan de gemeente worden betaald waarbij de gemeente de (juridische) verplichting heeft deze ontvangsten te bestemmen voor een kwaliteitsimpuls in het landelijk gebied van Meierijstad. Enkele zaken waarvoor de gelden aangewend kunnen worden, zijn: recreatieve ontwikkelingen, sloop van ongewenste bebouwing, aanleg van ontsluitingen en (toegangs-)wegen in het landelijk gebied, cultuurhistorische ontwikkelingen, natuurontwikkeling en landschapsverbetering. De komende jaren zal dit worden uitgevoerd.

Bijdragen waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing wordt geheven

Riolering, spaarvoorziening
In 2025 is een bedrag van € 1.778.655 onttrokken waardoor de voorziening een stand bereikt van € 24.969.287.