Toelichting passiva

Het eigen vermogen is ingedeeld in drie categorieën:  algemene reserve, bestemmingsreserves en het gerealiseerd resultaat 2025.

Op basis van de vastgestelde nota reserves en voorzieningen 2025 zijn in 2025 de algemene risicoreserve, welke bestond uit een risicodeel en een deel 'vrij' besteedbaar, twee afzonderlijke reserves gemaakt: de algemene reserve en de risicoreserve. De reserve risico's grondexploitatie is toegevoegd aan de algemene risicoreserve.

Algemene reserve
Incidentele ruimte voor nieuwe ontwikkelingen. De gemeente Meierijstad vindt dat er minimaal een ratio moet zijn van 1,0, wat gezien wordt als voldoende. Het aanhouden van te veel reserves is echter geen doel op zich. Vandaar dat bij het bereiken van een ratio van 1,4 (ruim voldoende) de niet voor de algemene risicoreserve benodigde middelen worden toegevoegd aan de algemene reserve vrij besteedbaar. Hiermee ontstaat incidentele ruimte voor nieuwe ontwikkelingen en ter afdekking van de schommelingen in de jaarrekeningresultaten
In verband met een eerder besluit tot afbouw van de bestemmingsreserve kapitaallasten, is jaarlijks (t/m 2026) een bedrag van € 3,5 miljoen overgeheveld van de reserve kapitaallasten naar de algemene reserve.

 In 2025 hebben o.a. de volgende onttrekkingen plaatsgevonden:

Algemene risicoreserve
Dit is een buffer die in stand moet worden gehouden ten behoeve van het weerstandsvermogen van de qemeente Meieriistad. Bij de vaststelling van de Nota reserves en voorzieningen 2025 is besloten om de reserve risico's grondexploitatie als afzonderlijke reserve op te heffen en toe te voegen aan de algemene risicoreserve.

Reserve risicoprofielen grondexploitatie
Deze reserve is opgeheven in 2025. Zie toelichting bij algemene risicoreserve.

Reserve dekking kapitaallasten
Administratief verloop van geactiveerde investeringen waarvan afschrijvingslasten worden gedekt uit reserve. Alleen voor investeringen waarvoor voeding van de reserve heeft plaatsgevonden. Voor de afschrijvingslasten van de betreffende investeringen worden bedragen onttrokken en ten gunste van de jaarlijkse exploitatie gebracht.
De afschrijvingslasten welke in 2025 zijn onttrokken bedragen € 559.000. Bij de fusie is besloten om vanaf 1 januari 2018 te groeien naar een situatie waarin alle afschrijvingslasten ten laste gebracht worden van de exploitatie en geen gebruik meer te maken van deze dekkingsreserve. Jaarlijks (t/m 2026) is een bedrag van € 3,5 miljoen van de reserve vrijvallen ten gunste van de algemene reserve.

Bij de vaststelling van de begroting 2024 is besloten om een de dekkingsreserve kapitaallasten wederom te gaan gebruiken, maar dan allen voor investeringen van een 'aanzienlijke' omvang.
Sindsdien hebben er voedingen plaatsgevonden voor de investeringen van het Omnipark Erp (2024 en 2025), de Optimalisatie van het bestuurscentrum (2024 en 2025), renovatie van het openlucht zwembad Veghel (2025). De stortingen hiervoor hebben plaatsgevonden t.l.v. de algemene reserve.

Reserve sociaal domein
Deze bestemmingsreserve is ingesteld omdat we in de eerste jaren van Meierijstad geld overhielden op het sociaal domein. De bestemmingsreserve had als doel deze middelen te investeren in het sociaal domein op zo een bijdrage te leveren aan de transformatie opgave. De reserve is tot en met 2019 gevoed door toevoeging van niet bestede budgetten binnen het sociaal domein. Bij de vaststelling van de begroting 2021 is een bestedingsplan vastgesteld. In dit bestedingsplan is o.a. de ontwikkeling van PIM en LeefGoed mogelijk gemaakt en zijn kleinere projecten ontwikkeld vanuit het werkbudget Preventie en Innovatie.

Reserve Rembrandtlaan
Bij het vaststellen van de jaarrekening 2018 is de voorziening Rembrandtlaan omgezet naar een bestemmingsreserve Rembrandtlaan. Gelet op de afwikkeling van het project Rembrandtlaan in de jaarrekening 2025 is € 2,0 miljoen van de reserve aangewend ter dekking van het verlies. Het restant zal in 2026 worden gebruikt voor afwikkeling van nog lopende kosten.

Reserve Beschermd Wonen
Beschermd wonen en maatschappelijke opvang lopen nu via de centrumgemeente (‘s-Hertogenbosch). Beide taken worden gedecentraliseerd waarbij (op termijn) middelen ook naar de afzonderlijke gemeenten zullen komen. Voor beschermd wonen zullen de middelen in de toekomst volgens een objectief verdeelmodel verdeeld worden. Hierover zijn regionaal afspraken gemaakt tot en met 2030. Voor Maatschappelijke opvang volgt ook een doordecentralisatie. De invoeringsdatum voor de decentralisatie van beschermd wonen en maatschappelijke opvang wordt steeds weer opnieuw uitgesteld.
Voor de uitvoering van het Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal domein 2026-2030 wordt gebruik gemaakt van deze bestemminsgreserve Beschermd Wonen. Hiervoor is een bestedingsplan vastgesteld.

Opvang ontheemden
Bij raadsbesluit van 31 oktober 2024 is deze bestemmingsreserve ingesteld met als doel het opvangen mogelijke tekorten in de kosten opvang ontheemden inclusief uitvoering Spreidingswet (door mogelijk lagere rijksbijdragen) en ter dekking van aankopen ten behoeve van permanentere bewoning ontheemden. Voeding vindt plaats vanuit overschotten op rijksmiddelen opvang Oekraïners en Tijdelijke gemeentelijke opvang. In 2025 is een bedrag van € 7,3 miljoen toegevoegd.

Verevening sociale woningbouw
Voor de uitvoering van de compensatieregeling sociale woningbouw is bij raadsbesluit van 17 februari 2022 een bestemmingsreserve “verevening sociale woningbouw” ingesteld. De ontvangen compensatiebijdragen worden hier in gestort. Per gecompenseerde sociale huurwoning wordt uit de reserve een bijdrage verstrekt van € 22.000, plus eventueel een nader te bepalen bedrag voor extra kosten in de openbare ruimte. De
gemeente neemt zelf het initiatief voor de sociale huurwoningen die extra gerealiseerd moeten
worden. Aangezien er alleen een bijdrage verstrekt wordt indien extra sociale huurwoningen op
verzoek van de gemeente in een plan worden opgenomen, kan er niet meer uit de reserve worden
onttrokken dan er aan bijdragen in is gestort. Er hebben geen mutaties plaatsgevonden in 2025.