Rechtmatigheidsverantwoording
Deze heeft betrekking op drie criteria:
- Begrotingscriterium,
- Voorwaardencriterium
- Het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium.
In overeenstemming met artikel 10 lid 3 van de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Meierijstad, worden geconstateerde afwijkingen groter dan € 300.000 toegelicht.
Begrotingscriterium
Begrotingsrechtmatigheid heeft betrekking op het financiële handelen binnen het kader van de door de raad geautoriseerde begroting. Dit wordt formeel als volgt omschreven:
“Financiële beheershandelingen die ten grondslag liggen aan de baten en lasten (exploitatie), als ook de balansposten (investeringen), dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma’s. In de begroting zijn de maxima voor de lasten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen moeten passen binnen de begroting, waarbij zowel het juiste programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag als ook het begrotingsjaar van belang zijn.”
Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) moeten de afwijkingen in de jaarrekening herkenbaar worden opgenomen en van een toelichting worden voorzien. Als blijkt dat de gerealiseerde uitgaven op programmaniveau hoger zijn dan geautoriseerd, is er sprake van begrotingsonrechtmatigheid. Afwijkingen worden als acceptabel aangemerkt in de volgende situaties:
- Er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren.
- Er is sprake van een overschrijding op een open-einde regeling.
- De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussentijdse rapportage.
- Overschrijdingen die binnen de beleidskaders van de raad passen, worden in het accountantsoordeel niet meegewogen.
In 2025 is er sprake geweest van een lastenoverschrijding van de begroting op het programma Bestuur, dienstverlening en vastgoed, voor een bedrag van € 683.000. Deze is acceptabel in verband met de noodzakelijke dotatie aan de Pensioenvoorziening politieke ambtsdragers.
Er is een overschrijding van € 387.000 op de afgesloten investeringen die niet acceptabel is. De investeringen worden continue gemonitord om kredietoverschrijdingen boven de rapporteringstolerantie in de toekomst te voorkomen.
Overige afwijkingen binnen de gemeente Meierijstad die gedurende het jaar bekend werden, zijn in 2025 aan de raad voorgelegd, bijvoorbeeld via de bestuursrapportages. Nog niet geautoriseerde afwijkingen worden in de jaarstukken toegelicht en door de vaststelling van de jaarrekening door de raad alsnog geautoriseerd.
Voorwaardencriterium
Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen. Deze eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving, zowel intern als extern.
Over het jaar 2025 is geen sprake van toe te lichten onrechtmatigheden.
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium
Onder misbruik wordt verstaan: het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van informatie, met als doel onterecht gemeentelijke subsidies of -uitkeringen krijgen, of niet/een te laag bedrag aan heffingen aan de gemeente betalen.
Bij oneigenlijk gebruik gaat het om burgers of organisaties die misbruik maken van gemeentelijke regelingen, doordat ze weliswaar handelen naar de letter van die regelgeving maar dat feitelijk doen in strijd met het doel en de strekking ervan.
Over het jaar 2025 is geen sprake van toe te lichten onrechtmatigheden.
Planning & Control
In 2025 is de planning & controlcyclus volledig doorlopen en zijn de jaarstukken, de begroting en de 1e en 2e bestuursrapportage gepubliceerd via de eigen website.
Interne controle
In de verbijzonderde interne controle zijn de processen met een materieel financieel belang opgenomen. Per proces zijn de risico’s en de opzet van de beheersmaatregelen in beeld gebracht. Getoetst is of deze maatregelen ook bestaan en gewerkt hebben. De toetsen zijn verricht door de procesbeheerders in samenwerking met de interne auditor. Daarbij is gebruik gemaakt van geautomatiseerde controles, data-analyses en steekproeven. Het resultaat van de interne controles is dat meer inzicht is verkregen in ieder proces. Daarnaast is de analyse van de oorzaken van afwijkingen verbeterd, evenals het borgen van de volledigheid en het aantonen van aansluitingen.