8 Ruimtelijke ontwikkeling en wonen | Wat heeft het gekost?

In de volgende tabel staat het verloop van de lasten en baten van dit programma. Het verschil tussen lasten en baten is het saldo van baten en lasten. Om te komen tot het resultaat van dit programma verwerken we de mutaties in de reserves. De mutaties in de reserves bestaan uit toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves.

Overzicht baten en lasten in duizenden €	Jaarrekening 2024	Begroting Primitief 2025	Begroting na wijziging 2025	Realisatie 2025	Verschil 2025
Lasten	-7.410	-8.461	-18.248	-10.129	8.119
Baten	5.697	5.878	12.699	8.172	-4.527
Saldo van baten en lasten	-1.714	-2.584	-5.549	-1.956	3.592
Toevoegingen reserves	0	0	0	0	0
Ontrekking reserves	1.143	463	3.420	836	-2.585
Resultaat	-571	-2.121	-2.128	-1.121	1.007

Toelichting afwijkingen

In de volgende tabel lichten we de grote afwijkingen toe op dit programma. In de kolom "V of N" staat de V voor een voordeel en de N voor een nadeel.

Toelichting afwijkingen in duizenden €	Bedrag	V/N
Lasten
Wonen In 2025 hebben we delen van het budget gebruikt ten behoeve van het verder doorzetten van het onderzoek om te voldoen aan de kwaliteitscriteria 3.0. In 2026 gaan we daar verder mee aan de slag. Ook hebben we in 2025 een opdracht uitbesteed om onze verplichte risicoanalyse te actualiseren en beter in te passen in onze reguliere werkzaamheden. In ons uitvoeringsprogramma 2026 hebben we deze onderwerpen daarom ook weer opgenomen. De hiervoor reeds bestemde gelden dienen dan ook te worden overgeheveld naar 2026. Daarnaast zijn we nog steeds bezig met de implementatie van de regels uit de Omgevingswet wat gelijk oploopt met het project opstellen van het omgevingsplan Meierijstad. De planning is dat het omgevingsplan eind 2027 begin 2028 gereed zal zijn. In ieder geval zullen we tot die tijd, en waarschijnlijk ook daarna, budget nodig hebben om de regels uit het omgevingsplan goed te implementeren. Onder andere door het organiseren van kwartaaldagen Omgevingswet voor medewerkers die dagelijks met de regels uit het omgevingsplan moeten gaan werken, maar ook bijvoorbeeld voor het meenemen van de externe klanten. Dit budget zal voor die aspecten ingezet gaan worden Voorgesteld wordt om de niet besteden middelen via resultaatbestemming bij deze jaarrekening beschikbaar te houden voor de komende jaren.	674	V
Ruimtelijke ontwikkeling Facilitaire projecten Scheifelaar II De gemaakte kosten voor het woonrijp maken van Scheifelaar II in 2025 zijn doorberekend aan Scheifelaar II CV. Zie toelichting baten.	555	N
Eenmalige budgetten Sommige eenmalige budgetten zijn niet geheel benut of nog niet afgerond. Meestal dekken we eenmalige budgetten uit reserves. Als het budget nog niet volledig is uitgegeven, dan is de onttrekking uit de reserve ook niet voor het volledige bedrag verwerkt. Wij stellen voor de budgetten (deels) over te hevelen volgens het overzicht eenmalige budgetten hieronder.	6.134	V
Doorberekende loonkosten Loonkosten rekenen we toe naar taakvelden binnen de programma's. Door vacatures, verloop en verschuivingen wijken de werkelijke lasten af van de geraamde lasten. De afwijkingen laten we in totaal zien per programma.	124	N
Overige afwijkingen, per saldo	10	N
Baten
Wonen Leges omgevingsvergunningen In 2025 is € 773.000 meer aan leges voor omgevingsvergunningen ontvangen dan begroot. Dit komt deels doordat een stuk achterstand uit 2024 is ingehaald en doordat het aantal aanvragen per jaar kan fluctueren. Daarnaast zijn enkele grote vergunningaanvragen afgehandeld die per aanvraag meer dan € 100.000 aan leges hebben opgeleverd.	773	V
Ruimtelijke ontwikkeling Leges bestemmingsplannen In 2025 is € 217.000 meer aan leges voor omgevingsvergunningen (onderdeel bestemmingsplannen) ontvangen dan begroot. Dit komt deels doordat een stuk achterstand uit 2024 is ingehaald en doordat het aantal aanvragen per jaar kan fluctueren. Facilitaire projecten Scheifelaar II De gemaakte kosten voor het woonrijp maken van Scheifelaar II in 2025 zijn doorberekend aan Scheifelaar II CV. Daarnaast is in de oprichtingsakte van de Scheifelaar II CV de afspraak opgenomen dat de gemeente een vergoeding ontvangt van € 30 per verkochte vierkante meter. Dit heeft geresulteerd in een opbrengst van € 168.180.	217 757	V V
Eenmalige budgetten Zie toelichting bij de lasten	4.243	N
Overige afwijkingen, per saldo	15	N
Totaal gerealiseerd resultaat baten en lasten	3.591	V
Onttrekkingen reserves
Lagere onttrekking in verband met nog niet uitgegeven eenmalige budgetten Lagere onttrekking in verband met hogere opbrengsten leges	1.939 180	N N
Lagere onttrekking kosten invoering Omgevingswet	327	N
Lagere onttrekking reserve	138	N
Toevoegingen reserves
Totaal mutaties reserves	2.584	N
Totaal gerealiseerd resultaat	1.007	V

Over te hevelen eenmalige budgetten

Op de meeste eenmalige budgetten zijn de door de raad vastgestelde spelregels van toepassing. Deze spelregels staan bij de grondslagen (onder Financiën) gepresenteerd. In de volgende tabel staan de eenmalige budgetten die we willen overhevelen naar 2026. De budgetten met een over te hevelen bedrag vanaf € 50.000 zijn apart gepresenteerd met een toelichting. De overige budgetten zijn als één bedrag opgenomen.

Over te hevelen eenmalige budgetten (bedragen x € 1.000)
Budget	Besluit	Geraamd	Werkelijk	Restant geraamd	Toelichting
Instellen gevel- en verplaatsingsubsidie	2021	236	56	180	De regeling is verlengd tot en met 2027. In 2025 is, aan de hand van een vastgesteld collegevoorstel, de regeling verbreed naar een stuk huurcompensatie (dubbele huurlasten) om verplaatsingen verder te stimuleren, wat bijdraagt aan de gestelde doelen uit de centrumvisie. Niet besteedde middelen tot en met 2025 dienen beschikbaar te blijven voor 2026 en 2027.
Modulaire woningbouw quickscans en inhuur	2023	636	394	242	Doorlopende woningbouwprojecten. Gedurende 2026 en verder wordt gewerkt aan de uitvoering van de diverse projecten uit de modulaire woningbouwopgave.
Opstellen omgevingsplan conform omgevingswet	2024	1.297	372	925	Bij begroting 2024 is een budget van €1,5 miljoen beschikbaar gesteld bestemd voor omzetting bestemmingsplannen naar Omgevingsplan conform Omgevingswet. Looptijd eind 2027.
Beleid welstandsnota	2023	75	0	75	Het project is opgestart (twee fases). Fase 1 is afgerond en fase 2 wordt opgestart en loopt door in 2026. Het betreft beleid omgevingskwaliteit. Dat gaat dan om regels in het omgevingsplan, beleidsregels over het uiterlijk van bouwwerken (op grond van artikel 4.19 Omgevingswet voorheen welstand), ontwikkelprincipes en uitgiftebeleid bij ontwikkelingen en handboek inrichting openbare ruimte. Hierover zal in juli 2026 met de stuurgroep omgevingsplan gesproken worden. Het aanpassen van het welstandbeleid is een uitdrukkelijke wens uit het collegewerkprogramma. Het moment is nu gekomen om in eenheid met ongevingsplan te bekijken hoe we als gemeente met omgevingskwaliteit omgaan.
Diverse eenmalige budgetten < € 50.000		252	112	140